Methodiek

‘De Ontwikkelingsgerichte Benadering’ is uitgewerkt in een attitude en in methodiek. Deze methodiek betreft:

Zie ook de boeken om meer te lezen over deze methodieken. Wil je een handige samenvatting van de Ontwikkelingsmethodiek, vraag dan de brochure aan.

Het Vorkmodel

Het Vorkmodel is een coachmodel waarmee de voortgang in ontwikkeling gestructureerd kan worden. De vier sporen zijn onderling met elkaar verbonden: de ontwikkeling op het ene spoor beïnvloedt de ontwikkeling op een of meer andere sporen. Met het grotere geheelspoor wordt de persoonlijke ontwikkeling altijd gesitueerd in de context.

 

De vier sporen met voorbeeldvragen

Spoor 1. Zelfsturing: hoe ben je bezig?

  • Hoe ben je bezig met met je project, identiteit of groter geheel?
  • Wat werkt voor jou in hoe je het aanpakt (of aangepakt hebt) en wat niet?
  • Wat kun je verbeteren in hoe je bezig bent?

Spoor 2. Projecten: wat wil je bereiken?

  • Wat is de huidige situatie?
  • Waar wil je naartoe?
  • Welke hindernissen en belemmeringen kom je tegen?

Spoor 3. Identiteit: wie wil je zijn?

  • In welke levensfase verkeer je?
  • Wat is het ontwikkelingsthema in deze fase van je leven?
  • Wie wil je zijn?

Spoor 4. Groter geheel: waartoe wil je bijdragen, in welke context bevindt je je?

  • Met welk groter geheel voel je je verbonden?
  • Welk appèl doet dat grotere geheel op jou?
  • Welke bijdrage wil je leveren aan de ontwikkeling van dat grotere geheel?
de vork

Wat levert werken met het Vorkmodel op?

De coachee krijgt inzicht en structuur in wat vaak aanvoelt als een warboel van ideeën, gevoelens en gedachten. Door het uiteenrafelen in de verschillende sporen wordt helder waar verdere ontwikkeling gewenst is en wat er voor nodig is om die ontwikkeling door te maken. Door de verbinding met het grotere geheel levert een coaching met het Vorkmodel vaak op dat de persoonlijke ontwikkeling een bijdrage lever aan de ontwikkeling van het grotere geheel waar iemand deel van uitmaakt, zoals een team, organisatie of gemeenschap.

De Ontwikkelcirkel

De ontwikkelcirkel is een gestructureerd, liefst regelmatig terugkerend cirkelgesprek om groepen te helpen zich te ontwikkelen op verschillende lagen. Niet alleen de overeenkomsten, maar juist ook de diversiteit in ideeën, denkbeelden, overtuigingen en competenties worden verzameld. Deze worden benut voor het vormen van een teamidentiteit, het uitvoeren van projecten en het bevorderen van de zelfsturing.

De ontwikkelcirkel bestaat uit zeven stappen, die de voortgang in bewustwording, samenwerking en kenniscreatie waarborgen. Ze wordt begeleid door een professionele facilitator.

De zeven stappen van de Ontwikkelcirkel

Stap 1. Setting, check-in en focus

een setting zonder tafels, een ontspannen atmosfeer. Iedereen geeft aan dat hij of zij er helemaal bij is, of wat daar nog voor nodig is. Een onderwerp ligt figuurlijk in het midden.

Stap 2. Spelregels

de deelnemers bepalen samen hoe ze met elkaar omgaan en aan welke spelregels de facilitator ze kan houden.

Stap 3. Individuele inbreng

iedere deelnemer geeft aan hoe hij of zij zich verhoudt tot het onderwerp. De facilitator coacht iedere deelnemer, zodat deze zich gehoord voelt en alles wat speelt op tafel kan leggen. Anderen luisteren en observeren, ze reageren niet inhoudelijk.

Stap 4. Teamidentiteit

uit de overeenkomsten en verschillen tussen de persoonlijke bijdragen wordt gezamenlijk een zelfbeeld afgeleid, een teamidentiteit. De ontwikkeling van het team wordt in de tijd geplaatst, zodat de levenscyclus zichtbaar wordt.

Stap 5. Groter geheel

het team bepaalt welke bijdrage ze levert aan het grotere geheel waar ze deel van uitmaakt, welke missie ze te vervullen heeft.

Stap 6. Teamproject

er wordt afgesproken welk(e) project(en) het team gaat uitvoeren om haar missie te verwezenlijken en/of haar verdere ontwikkeling vorm te geven.

Stap 7. Zelfsturing en check-out

het team reflecteert op de voortgang en ontwikkeling van het eigen zelfsturend vermogen. Iedere deelnemer krijgt de ruimte de bijeenkomst passend af te sluiten.

Wat levert een Ontwikkelcirkel op?

Het resultaat van een ontwikkelcirkel is dat elk individu zich gehoord voelt, zich thuis voelt in de groep. Er wordt een gezamenlijke identiteit opgebouwd uit de diversiteit tussen en eigenheid van ieder van de teamleden. Het team gaat beter functioneren en communiceren, ze neemt verantwoordelijkheid voor haar bijdrage aan het grotere geheel. Daarmee wordt het team een hefboom voor verdere ontwikkeling in de organisatie.

Triadische Dialoog

Je kunt leren om Ontwikkelingsgericht te werken door de ontmoeting met de cliënt te structureren als een triadische dialoog. Met deze dialoog doe je vanzelf een 21ste eeuws patroon van ontmoeting waarin authenticiteit en diversiteit ingezet worden. Deze triadische dialoog is een samenspel tussen volgende patronen:

  1. Je zit niet tegenover de ander achter een tafel, maar in een hoek van 45 à 90
    graden. Je gebruikt liefst geen tafel.
  2. Je zorgt ervoor dat de ander kan staren in de verte, zodat hij ruimte heeft voor
    zijn eigen mentaal proces (pt. 3).
  3. Je zorgt ervoor dat je zelf ook kunt staren in de verte om zo contact te maken
    met je eigen interne processen (pt. 3).
  4. Je stemt samen met de ander af op een gemeenschappelijke kijkrichting, nl.
    waar de uitdaging of onderwerp van de ander mentaal wordt gerepresenteerd
    (pt. 2).
  5. Je verbindt je samen met de ander in een ‘wij’ door naast elkaar te zitten en
    samen onderzoek te doen rond de uitdaging (pt. 1).
  6. Je brengt iets van jezelf in en laat het samenspel tussen jou en de ander leiden
    tot kenniscreatie (pt. 4).

Ontwikkeling als levenshouding

Ontwikkelingsbril

Ontwikkeling is altijd het zien van ‘iets’ dat zich ontwikkelt. Je kijkt met liefde en nieuwsgierigheid hoe een individu, team, organisatie of samenleving zich ontvouwt doorheen zijn levensfasen. In vergelijking met conserveren en vasthouden, kijk je naar beweging, voortgang, aanpassing en vormverandering.

Ontwikkelingsverhaal

Ontwikkeling is het kunnen verbinden van gebeurtenissen in een constructief verhaal. Ontwikkeling is niet gebaseerd op wetenschappelijke waarheid, diagnose of audit. Ontwikkelen is de rode draad zien en een volgende stap zetten in dat verhaal.

Ontwikkelingsuitdaging

Ontwikkeling is de uitdaging om problemen en situaties te herkaderen als kansen om zich als geheel te ontwikkelen. Het contrasteert met de sterke neiging problemen op te lossen en terug naar de status quo
te gaan van voordien. Ook destructie, oud worden en
sterven zijn kansen voor ontwikkeling.

Ontwikkelingsformule

Ontwikkeling is het samengaan van aansluiten bij wat er is en iets nieuws scheppen. Je voegt iets nieuws toe en tegelijk bouw je verder op wat er al is. Behouden en toevoegen, maakt mogelijk dat je kunt loslaten. Ontwikkeling verschilt van veranderen waarin gepolariseerd wordt gedacht tussen wat niet goed is en wat het moet worden.

Gesitueerde ontwikkeling

Ontwikkeling is zich situeren binnen onderliggende en bovenliggende gehelen. Door de situering komen enerzijds de onderliggende delen tot heelheid en vinden anderzijds de gehelen hun zinvolle plek in de ontwikkeling van grotere geheel. Dit contrasteert met een atomistische visie op ontwikkeling waarbij een entiteit geïsoleerd wordt uit zijn context.

Ontwikkelingsproces

Ontwikkeling verloopt zelforganisatorisch, als het water van de rivier die zijn weg zoekt naar de oceaan. Het sturende ‘Ik’ heeft de bijzondere taak om die ontwikkeling te begeleiden met zachtsturende vaardigheden en het onbewuste een plek te geven. Dit contrasteert met het maakbaarheidsgeloof van prestatiegericht werken.

Ontwikkelingsruimte

Ontwikkeling wordt gestimuleerd via ontmoetingen waarin mensen authentiek en in vrijheid elkaars leven delen. De authentieke ontmoeting met een Andere schept de ruimte waarbinnen ontwikkeling
zelforganisatorisch verschijnt. Ontwikkeling gebeurt niet op een eiland, maar is altijd in interactie met iets.

De ontwikkelingsformule 

Welgevormde ontwikkeling bestaat in het combineren van 3 patronen:

  1. Wat wil je behouden?
  2. Wat wil je toevoegen (scheppen, bouwen)?
  3. Wat wil je loslaten (afbouwen)?
Dat samenspel leidt tot het motto van de ontwikkelingsgerichte coach:
Behoud wat goed is, voeg toe wat nodig is en laat los wat niet meer bij je past.

BOEKEN

De Ontwikkelingsgerichte Benadering is een geconsolideerd geheel van theorie, uitgewerkt in methodiek en getoetst in praktijken. De benadering is ontstaan in de praktijk van dr. Rudy Vandamme. Het vindt zijn neerslag in diverse handboeken.

Handboek Ontwikkelingsgericht Coachen
Het Vorkmodel als Leidraad

Het definitieve handboek voor iemand die Ontwikkelingsgericht coacht.
Concrete uitdagingen en doelen worden door de coach gezien als uitnodiging om zich doorheen de levensloop te ontwikkelen als totale mens. Deze betrachting wordt bovendien gekoppeld aan de ontwikkeling van het groter geheel waar de persoon deel van uitmaakt: een coachingsbenadering voor een zingevende en duurzame ontwikkeling.

Handboek Ontwikkelingsgericht Coachen van Teams
De Ontwikkelcirkel als Leidraad

Het Ontwikkelingsgericht Coachen van een team is een specifieke manier om de samenwerking in een team te benaderen. Een Ontwikkelingsgerichte coach koppelt betere resultaten aan betere samenwerking. De basisstelling is dat hoe meer de individuen zichzelf terugvinden in het team en in de organisatie, hoe beter de resultaten. Om dit hanteerbaar te maken, wordt de methodiek van de ontwikkelcirkel voorgesteld. De Ontwikkelcirkel is een gefaseerd kringgesprek waarbij het samenwerken gesitueerd wordt in het leven van alle individuen én in de ontwikkeling van het geheel waartoe het behoort.

Ontwikkelingsgericht Werken in de Praktijk
106 Verhalen, Voorbeelden en Inzichten

Hoe men Ontwikkelingsgericht werkt blijkt goed uit de praktijk. Vandamme verhaalt 106 pittige voorbeelden uit zijn praktijk, opgedeeld in vier rubrieken: individuele coaching, teamontwikkeling, Ontwikkelingsgericht opleiden en biografische voorvallen. Elk verhaal doet nadenken over je eigen stijl van werken. Het geeft ook een authentieke inkijk in Vandamme’s stijl van werken.

Handboek Coachend Leiderschap
De Ontwikkelingsgerichte Benadering

Dit boek is bestemd voor teamleiders, afdelingshoofden en managers die zich afvragen hoe ze coaching in hun leiderschap kunnen integreren. Door de vele schema’s, stappenplannen en cases is dit boek een ijzersterk hulpmiddel om aan de slag te gaan.

Deel 1 gaat over de methodiek, deel 2 over je leiderschapsontwikke-ling die kan evolueren naar een meer coachende aanpak.

Zinzoekers
De Kracht van Radicale Authenticiteit

Een echtscheiding, een ontslag of het knagende gevoel dat je geleefd wordt; veel mensen realiseren zich dat zij niet meer door willen gaan met het leven dat ze leven. Ze voelen zich niet meer thuis in het grotere geheel en zoeken naar een authentiek bestaan waarin zinvol leven en werk belangrijker is dan materieel bezit of financieel succes. Deze mensen zijn zinzoekers en behoren tot een groter wordende groep in de samenleving.

Dit essay wil inzicht geven in deze nieuwe ontwikkelingsgolf in onze samenleving en mensen op weg helpen. Vier gevalsstudies uit de coachpraktijk worden vanuit inspirerende perspectieven verklaard: een burn-out, een carrière die botst met je idealen, de eeuwige concurrentiestrijd en vastzitten in een baan vanwege het inkomen dat je nodig denkt te hebben voor je levensstandaard. Daarbij staat voorop dat deze levenssituaties geen problemen zijn om opgelost te worden; het zijn uitnodigingen om de persoonlijke ontwikkeling op te pakken en te leren omgaan met de diepere dimensie van het leven. 

Dit boek is bedoeld voor zinzoekers zelf, maar ook voor coaches, sociale werkers, leraren, ouders en mensen die levenskunst over willen brengen op anderen.

NETWERK PROFESSIONALS
ONTWIKKELINGSGERICHT WERKEN
Paul Fredericqstraat 65
B-9000 GENT

Contact

BE 0498 84 03 19
Lieve Vander Linden

NL 06 417 669 99
Renske Douwes Dekker

Interessant? Deel deze pagina!